Menu VMS stimuleert maximaal de verduurzaming in al haar
facetten van de volledige sierteeltsector in België
Home » Succesverhalen » Succesverhaal

“Wij kiezen resoluut voor groencompost” - Jan Coussement & Lieven De Backer

Wij telen momenteel bosplantsoen op een oppervlakte van zowat 100ha. De kwekerij is gelegen in de Vlaamse zandstreek en meer bepaald in het waterwingebied van Kluizen wat in de context van bemesting een niet onbelangrijk detail is.

“Bij mijn start op Sylva zowat 30 jaar geleden en 60 ha kleiner werd er vrij traditioneel bemest volgens een vast patroon: ruime hoeveelheid stalmest (ruim 50 ton / ha) aan het begin van de teelt, gevolgd door een dosis ureum om de planten een goede start te geven en dan nog eens aangevuld in het groeiseizoen met 1 à 2  bemestingen met de “blauwe korrel”. In september werd ook nog potas (kalium) gestrooid om de planten beter te laten uitrijpen. Zoals bij veel telers toen was het idee dat als de planten niet groeiden, ze onvoldoende waren bemest.

Op basis van bodemanalyses bleek dat er voldoende nutriënten beschikbaar waren, maar dikwijls was het humusgehalte op bepaalde percelen vrij laag. De slechte groei had dan ook dikwijls te maken met structuurbederf en slechte waterhuishouding. Er wachtte dus een moeilijke taak om het gehalte organische stof omhoog te brengen en zo het structuurherstel van de gronden na een nat rooiseizoen te bevorderen. In de zandstreek is dit niet evident want de mineralisatie in zandgronden gaat nu eenmaal sneller en door de ligging in het waterwingebied van Kluizen kregen we als eerste te maken met de strengere bemestingsnormen.” - Jan

“Er werd een beperking opgelegd van aanvoer van organisch materiaal. Behoud van bodemkwaliteit werd in onze sector dan ook erg moeilijk.” - Lieven

“Met de start van de diverse composteringsinstallaties en de organisatie VLACO werd groencompost naar voor geschoven als goed alternatief voor stalmest. Groencompost had immers een groter percentage effectieve organische stof en dit stelde ons in staat om binnen de geldende bemestingsnormen meer organisch materiaal op de gronden te brengen. Hoewel de eerste leveringen groencompost nogal eens in kwaliteit varieerden, zorgde het VLACO-label toch geleidelijk voor een meer constante goede kwaliteit. Uit proeven van VLACO bleek bovendien dat groencompost in sommige gevallen ook nog bepaalde ziektes kon onderdrukken. De compost was gemakkelijk in te werken met de spitfrees zodat we niet meer moesten ploegen. Maar toch was er in de beginfase,  zowel bij de collega-boomkwekers als binnen het eigen bedrijf, veel scepticisme over het gebruik van groencompost. Je zag die 25 ton per ha nauwelijks liggen en die groencompost zou verzurend werken en veel ziektekiemen en onkruidzaden bevatten.” - Jan

“Staalnames hebben eerder het tegendeel bewezen. Uit de staalnames leerden we dat de pH van groencompost eerder neutraal tot licht alkalisch is. Dit is trouwens ook opgenomen in de Vlaco-normen! Compost werkt dus zeker niet verzurend zoals wel eens gedacht wordt.

Bij een goed composteringsproces, en daar gaan we bij VLACO toch van uit, zouden ook geen onkruidzaden en ziektekiemen mogen overleven. Het is heel moeilijk dit na te gaan na uitvoer in de kwekerij, maar bij opslag op de kopakker hebben wij toch nog nooit een onkruidgroei vastgesteld vanwege zaden vanuit de compost zelf.

Door de bodemverbeterende eigenschappen zou compost net ziektewerend moeten werken. Op praktijkschaal is dit moeilijk te testen, maar wetenschappelijk onderzoek heeft dit al meermaals aangetoond.” - Lieven

“Jarenlange ervaring heeft ons geleerd dat groencompost wel degelijk de goede keuze was. Bij de huidige strenge bemestingsnormen vormt groencompost de basis van de organische bemesting om zo het OS-gehalte van onze gronden op peil te houden. Eerlijkheidshalve dient vermeld te worden dat niet alle soorten op dezelfde manier reageren na een bemesting met groencompost. Sommige soorten kunnen het eerste seizoen wat groeiachterstand oplopen, maar dit wordt dan meestal ruimschoots gecompenseerd in het tweede groeiseizoen. De affiniteit van enkele belangrijke boomsoorten voor compost wordt momenteel onderzocht op het PCS.” -Jan

“Nu halen we, afhankelijk van de weersomstandigheden uiteraard, een gelijkaardige groei met een dosis compost (of soms nog stalmest)  binnen de normen en een éénmalige beperkte meststofgift in het voorjaar/vroege zomer. In absolute cijfers worden dus veel minder nutriënten aangevoerd in vergelijking met vroeger. Dit vertaalt zich jammer genoeg wel niet in euro’s gezien de steeds hoger wordende prijzen van meststoffen.” - Lieven

“Voor de toekomst lijkt de bevoorrading van groencompost vanuit de composteringsinstallaties wat onzeker. Enerzijds wordt een deel van het houtige uitgansmateriaal meer voorbehouden voor de biomassa of energiewinning. Anderzijds is het toepassingsgebied van groencompost zoveel ruimer geworden. Dit heeft toch al voor een sterke prijsstijging van de groencompost gezorgd wat weer onze productiekosten doet stijgen.” - Jan

“Vroeger was de compost gratis en moesten we enkel het transport betalen. Vandaag betalen voor de compost per ton en uiteraard ook nog het vervoer (VLACO gekeurde compost). In de toekomst zal de prijs nog stijgen, zeker gezien de interesse van energiebedrijven voor de houtige biomassa voor groene stroom productie. Stalmest daarentegen is gratis en wordt gratis uitgevoerd door de boer.” - Lieven

“Toch zullen groencompost en stalmest de basisgrondstoffen blijven voor de organische bemesting in onze kwekerij. En misschien levert de combinatie van beide wel het ideale product. Momenteel onderzoeken we de mogelijkheden van de gecontroleerde compostering van houtig materiaal aangevuld met stalmest en maaisel. Dit zou tevens een oplossing bieden voor het houtige restmateriaal op de boomkwekerijen.  Maar voor de compostering op eigen bedrijf zullen eerst wat wettelijke hinderpalen moeten weggewerkt worden.” - Jan

“Het wordt heel moeilijk om te voldoen aan alle normen (milieuvergunning e.d.) om een boerderijcompostering op te starten. Bepaalde leemtes in de wet zorgen er ook voor dat het soms niet interessant wordt om een kleinschalige bedrijfscompostering op te starten. Van zodra aan een bepaald type organisch materiaal bijvoorbeeld stalmest wordt toegevoegd, wordt het volledige nieuwe mengproduct gerekend als dierlijke mest met de daarbij horende normen. Jammer, want op die manier zouden veel kringlopen kunnen gesloten worden.” - Lieven

Jan Coussement, bedrijfsleider
Lieven De Backer, productiemanager

Sylva boomkwekerijen bvba
't Hand 10
9950 Waarschoot - Belgium